Jezus draait de rollen om

Leerling 2: ‘Ik denk dat het weer een gelijkenis is. Hij zal het niet letterlijk bedoelen. Hij is de Messias, de Zoon van de levende God (Mt. 16,16)!

Hoe kan Hij nu Koning worden als Hij sterft…?’

Leerling 1: ‘Ja… ja! Dat zal het zijn! Hij heeft toch Zelf ook gezegd dat wij allemaal een eigen troon krijgen (Mt. 19,28).

Ja, Hij zal het wel weer bedoelen als gelijkenis…’

Leerling 2: ‘Wacht even… wat doen Jakobus en Johannes daar samen met hun moeder?’

…

Zo kan het zomaar zo zijn gegaan. Jezus heeft het over dingen die zijn leerlingen moeilijk begrijpen. Daar spraken ze met elkaar over door, als goede leerlingen van Rabbi Jezus. Al verschillende hoofdstukken lang heeft Hij het over zijn sterven in Jeruzalem (vgl. 16,21; 17,22). Langzaam maar zeker ontstaat de overtuiging: Jezus zal daar wel degelijk als Messias, als nieuwe Joodse Koning heersen!

DIA 4

Dan komt de moeder van de zonen van Zebedeüs, mét Johannes en Jakobus, naar Jezus toe. Een schoolvoorbeeld van curlingouderschap, zou je kunnen denken. Even hun weggetje poetsen. De andere leerlingen zouden het ook wel willen, naast Jezus zitten! De meeste invloed, het meeste gezag. Geen wonder dat ze het de broers kwalijk nemen. Johannes en Jakobus hadden natuurlijk hun moeder gevraagd dit voor hen te doen. Hún moeder, Salomé, die waarschijnlijk de zus was van Jezus’ moeder Maria.

DIA 5

Maar Jezus zegt: “Zo mag het bij jullie niet gaan.” Als je veel macht, veel invloed, veel gezag hebt, gebruik die dan anders. Draai de rollen om. De wereld is al vol met heersers die hun volk onderdrukken. Vol met leiders die hun macht misbruiken voor zichzelf. En wij mensen doen er zomaar aan mee. Je plant en organiseert, je agendeert en zet stippen op horizonnen. Je vraagt en probeert te overtuigen. Misschien duw en trek je wel, zet je op scherp en probeer je te controleren.

DIA 6

Die woorden van Jezus, die zijn van alle tijden: “25Jullie weten dat heersers hun volken onderdrukken en dat leiders hun macht misbruiken.” (Mt. 20,25). Hij geeft ons ook een hele duidelijke levensrichting, die ook voor alle tijden is: “26Zo mag het bij jullie niet gaan. Wie van jullie de belangrijkste wil zijn, moet dienaar van de anderen zijn, 27en wie van jullie de eerste wil zijn, moet slaaf van de anderen zijn – 28zoals de Mensenzoon niet gekomen is om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losgeld voor velen.’”

Tijdens deze preek word je bemoedigd voor het leven in onze wereld vol controle druk. Een leven achter Koning Jezus aan, die komt om te dienen. Want Jezus draait de rollen om. Dat is ons thema.

DIA 7

JEZUS DRAAIT DE ROLLEN OM

DIA 8

#1. De wereld draait om kracht en macht

We leven in een wereld die draait om macht…

‘Wie heeft er eigenlijk de touwtjes in handen in jouw leven?’ Misschien voelt dat wat als een flauwe vraag. We zijn doorgaans nuchter en beheerst. Wij kiezen, wij doen en laten na. … was het maar zo simpel.

DIA 9

Wie of wat heeft het voor het zeggen? Is het de wekker die je vanmorgen uit bed jaagde voor deze dienst van 9u/11u? De agenda die je de dag door volgt? Ja, je hebt zelf de afspraken erin gezet – als het meezit. Is het je baas, die verwacht dat je op een bepaalde tijd op je werk bent? Is het het werk dat er ligt en dat gedaan moet worden? Is het je telefoon, die je telkens weer afleidt met pingeltjes en meldingen? Wie bepaalt wat jij doet?

DIA 10

Elk op onze eigen manier herkennen we die vraag denk ik. Bijvoorbeeld van school: daar moet je gewoon heen. Je hebt je rooster en dat moet je gewoon volgen. Als je spijbelt, dan moet je het met nóg meer ‘vrijheidsberoving’ bekopen. Gekheid hoor… en natuurlijk: het is goed en belangrijk om naar school te gaan. Maar de vraag is: wie bepaalt wat jij doet of laat? Wie bepaalt of jij populair bent, of je veel vrienden hebt? Wie heeft de meeste duimpjes of hartjes op sociale media? Wie bepaalt dat allemaal? Hoe vrij ben je nu om te kiezen?

DIA 11

Dat is de vraag over ons eigen leven, maar je kunt hem ook groter maken. Wie heeft het voor het zeggen in ons land, in onze wereld? De politieke partijen, met hun gewonnen of verloren zetels? Het hangt er maar net af aan wie je het vraagt. Zijn het de presidenten en ayatollahs van deze wereld? De democratische organen, waar verschillende soevereine landen deel van uitmaken: de VN, de NAVO…? Zijn het de soevereine landen zelf? Of nog weer anders: zijn het de techgiganten, die onze aandacht willen vangen? Is het straks AI, Kunstmatige Intelligentie, waardoor ons gedrag steeds meer begrepen wordt, en dús beïnvloedbaar?

DIA 12

Ik bedoel maar: er wordt aan alle kanten geprobeerd invloed op ons uit te oefenen. En we doen dat zelf ook. We leven in een wereld die draait om kracht en macht. Een wereld vol drang naar controle en vol druk op ons doen en laten. We zeggen dat we vrij zijn, maar worden van alle kanten beïnvloed. Want wie de invloed heeft, wie het beeld bepaalt, die heeft de macht.

Maar in de wereld die draait om kracht en macht komt Jezus als Mensenzoon.

DIA 13

#2. Mensenzoon

Mensenzoon, dat is een titel die Jezus voor zichzelf gebruikt. Je komt hem in Matteüs achtentwintig keer tegen. Gemiddeld in elk hoofdstuk een keer. En al die 28 keer zegt Jezus’ het Zelf over Zichzelf. Het is dus belangrijk om te begrijpen wat Jezus daarmee bedoelt.

DIA 14 | ZWART

Alle joden hoorden hierin een verwijzing naar een profetie van Daniël. Daniël, die als balling een politieke rol had gekregen in Babylon. Daniël in de leeuwenkuil, omdat hij het gezag van God erkende, waar alleen de Babylonische koning god was. Daniël, die visioenen had gehad over de komst van de Messias. Visioenen over de koninkrijken van deze wereld. In Daniël 7,13-14 lees je het volgende:

DIA 15

In mijn nachtelijk visioen zag ik dat er met de wolken van de hemel iemand kwam die eruitzag als een mens.

(letterlijk staat daar ‘als een Mensenzoon’).

…

Hem werden macht, eer en het koningschap verleend, en alle volken en naties, welke taal zij ook spraken, dienden hem. Zijn heerschappij was een eeuwige heerschappij…

DIA 16

Als Jezus zichzelf dus Mensenzoonnoemt, dan maakt Hij aanspraak op de macht. Mensenzoon klonk toen ongeveer als ‘kroonprins’ voor ons nu: je kunt niet om de claim op het koningschap heen. Het is geen wonder dat de leerlingen denken dat Gods Nieuwe Wereld, Zijn beloofde Koninkrijk van Vrede nú aanbreekt. Geen wonder dat ze Jezus’ spreken over lijden en sterven spreekwoordelijk zullen hebben begrepen. ‘De Messias, de Mensenzoon, de Kroonprins is hier! De komende Koning! Nu wordt alles anders!’

DIA 17 | ZWART

Verwacht of hoop jij ook niet ergens op zulk krachtig ingrijpen? Dat God je leven helemaal heel maakt, bedoel ik, van het ene op het andere moment. Dat Hij het kwaad en de macht van deze wereld breekt, met een knip van zijn vingers. Dat Hij tegen de presidenten en ayatollahs en techgiganten en al die machten zegt: ‘Tot hier en niet verder! Stop met het uitbuiten van mijn mensen! Stop met het uitbuiten van mijn aarde! Geef hier! Geef terug!’

Maar in de wereld die draait om kracht draait Jezus de rollen om. Want de Mensenzoon gaat Zijn weg naar het kruis.

DIA 18

#3. Zijn weg naar het kruis.

Het kan voelen als een deceptie, een domper, een afknapper. Geen grote, krachtige Koning. Nee, een Mensenkind, die sterft als een kansloze slaaf aan een kruis. Maar wat dit betekent is het mooiste, rijkste en heiligste dat je in deze wereld kan krijgen!

DIA 19

Jezus gaat Zijn weg naar het kruis. Terwijl het beloofde land wordt geregeerd door de Romeinen, nota bene! Maar in plaats van tegen de Romeinen te vechten geneest Hij ook hun zieken. Jezus breektniet de macht van deze wereld. Nee, Hij doet iets veel wijzers dat alleen God kan: Hij breekt de onderdrukkende macht van binnenuit af. Hij geneest het hart van mensen.

DIA 20 | ZWART

Hij bevrijdt ons van de dood en gebrokenheid, zonde. Hij bevrijdt ons van ons tekortschieten, van de angst om verloren te gaan. Hij kwam niet om ons mensen eens even haarfijn uit te leggen hoe het leven werkt, wat er allemaal wel en niet mag. Hij kwam om ons te laten zien, ons ervan te doordringen: ik wil jullie dienen, want ik heb jullie zo ongelofelijk, onuitsprekelijk lief!

Dat zie je aan het kruis. God Zoon die ons Zijn liefde verklaart. God, de Almachtige, de Heer van de hemelse legers, de Allerhoogste, die ons dient. Jezus die ons vrijkooptmet Zijn lijden en sterven. Vrijkoopt met losgeld. Bij losgeld denk je misschien snel aan een ontvoering of gijzeling. Maar losgeld werd in de Bijbel betaald om slaven of krijgsgevangenen vrij te kopen. In elk geval: het gaat om vrijheiddoor een betaling.

DIA 21

Wat dat betekent is: ondanks de storm van macht en kracht in deze wereld, Gods redding kunnen ze nooit overwinnen. Gods Redding en Vrede komt door het lijden heen. Dat is hoe Gods wereld ten diepste werkt, ook al lijkt het vaak zó anders. Ook al lijken groot machtsvertoon en grote woorden te winnen. Gods macht is geen macht die overwint door kracht, maar in zwakheid (vgl. 2Kor. 12,9).

DIA 22

Dat geeft hoop voor ons leven in de wereld van nu. Een wereld waarin wereldleiders liegen en manipuleren, voor hun eigen hachje. Een wereld waarin oorlogen verder en verder uit de hand lopen. Een wereld waarin je soms maar bar weinig invloed hebt. Maar er is er één die alle macht heeft in de hemel en op de aarde. Geen macht zoals de wereld die kent. Geen hoge positie die in stand blijft door dwang of controle. Nee, heilige, onaantastbare macht, die niemand kan breken.

DIA 23

Jezus komt Zelf door het lijden heen naar ons toe, om ons vreugde, verzoening en recht te geven. Zijn overwinning gaat via het kruis. Zonder het verwachtte krachtige ingrijpen, maar door liefde waarin Hij zichzelf helemaal geeft. De Almachtige die kiest om te dienen. Dat is het hart van God. Zo wint Jezus door te verliezen! En hoe zou winst-door-verliesooit overmeesterd kunnen worden? Het enige wat je kan doen is mee-verliezen.

Deze week, als je geconfronteerd wordt door onvrijheid in je leven, denk dan aan hoe Jezus won. Als je geraakt wordt het machtsvertoon in de wereld, denk dan aan hoe Jezus won. Als je het gevoel hebt dat wat je doet weinig toegevoegde waarde heeft, denk dan aan hoe Jezus won. Als je je onbelangrijk voelt, of het idee hebt dat je te weinig goed kan, denk dan aan hoe Jezus won. Jezus won door te verliezen. Door zich over te geven. Door los te laten. En alles wat Hij doet werkt zo: Jezus kiest niet de grote en sterke, maar de kleine eenvoudige mensen. Ze winnen niet door macht.

DIA 25

Want in een wereld die draait om kracht gaat Jezus, de Kroonprins, Zijn weg naar het kruis. Zo draait Hij de rollen om. Zo gaat Hij ons voor in het leven met Hem. Niet heersen en gediend worden, maar dienen.

Liefde tot de dood.

Redding door zichzelf totaal verloren te geven.

De Almachtige Zoon van God, is gekomen om ons te dienen. Sluit je aan?

AMEN