top of page

Exodus

De Maaltijd: Herinneren, vieren en verlangen

Exodus 12,1-13 | Eén veelkleurig geheel 7

Serie:

Eén veelkleurig geheel | Jaarthema '25-'26

Assen Marsdijk

zondag 21 juni 2026

Restore unto me the joy of thy salvation and renew a right spirit within me.
Herstel mijn blijdschap om Uw redding. Maak mijn geest nieuw en sterk (naar Psalm 51,12).

Voor elk van ons is het verschillend hoe je dat zingt.

De één zal het zo verlangen. Je geloof kan in een soort sleur raken. Je verlangt om opnieuw geraakt en gegrepen te worden door Gods redding.


Een ander zal juist doordrongen zijn van dankbaarheid om de redding. Misschien als je net belijdenis hebt gedaan, of getuige bent geweest hoe je zoon of dochter dat heeft gedaan.


Een derde kent die blijdschap van de redding misschien niet zo. Het geloof is iets van een goede gewoonte zijn, waar je je op hebt toegelegd. Je gevoel doet wel mee, maar het brengt je niet in vervoering. Zo zit je misschien ook niet in elkaar…

DIA 2


We verwonderen ons allemaal om verschillende manieren. Er zijn meerdere wegen naar het hart. Het mooie is daarom dat God naast de het vertellen van het woord, God ook gebruiken heeft gegeven. Die gaf Hij aan Israël; Hij heeft ze ook aan de kerk gegeven. Zo zijn er in het leven met God verschillende geloofstalen. Maar het gaat om het hart: de verwondering – in jouw geloofstaal – over Gods redding.

DIA 3


Tijdens deze verdieping in de Bijbel letten we op wat Pesach je leert over De Maaltijd van de Heer. De Maaltijd is de vervulling van Pesach – er zit dus overlap tussen, maar toch is het ook anders. Door deze verdieping word je stilgezet bij drie elementen van De Maaltijd, die God daarin heeft gegeven: herinneren, verlangen en vieren. Die drie elementen komen in heel het geloofsleven terug. Zo helpt God je om de aanbidding van Hem levendte houden. Want Gods Geest kent de weg naar ieders hart.


Pesach is ingesteld als herinnering aan de bevrijding uit de slavernij. Die bevrijding heeft Jezus Christus vervuld door Zijn dood als het volmaakte Pesachlam. Maar die bevrijding, dat was kantje boord.

DIA 4


#1. Herinneren: kantje boord!

Stel je eens voor hoe het was om het bloed aan de deurposten te smeren. Een onsmakelijke klus. Sowieso moeten veel mensen vandaag al niet te veel denken aan de slachtpraktijken. Maar met een bosje bladeren (Ex. 12,22), vanuit een kom lamsbloed aan de deurpost smeren… Het zal geen nette klus zijn geweest.

DIA 5


Het doet recht aan de ernst van de situatie. Want de dood van de eerstgeborenen komt ook voor de Israëlieten ongelofelijk dichtbij. Alleen het lamsbloed aan de deurposten weerhoudt Gods doodsengel om de eerstgeborenen van de Israëlieten te doden. Er lijkt op dit moment maar bar weinig onderscheid tussen Egypte en Israël. Dat wordt ook duidelijk uit wat het woord Pesachbetekent: God is voorbijgegaan! We zouden het dus eigenlijk geen Pasen, maar Passeren (Paasseren?) moeten noemen…

DIA 6


Wij hebben van onze viering van de Maaltijd best een comfortabel feest gemaakt. Zoet brood en zoete wijn. Ze herinneren ons aan de zoete blijdschap van onze redding! Maar we herinneren ons de bittere dood van onze Heer! Daar wijst ook het Pascha naar vooruit: God die omwille van ons en onze kinderen Zijn eniggeboren Zoon geeft. God is ons in Zijn oordeel voorbijgegaan om het bloed van Zijn volmaakte Lam: Jezus Christus.

DIA 7 | ZWART


Hier schieten mijn woorden tekort… De rijkdom hiervan is zo ongekend, dat ik het niet naar mijn tevredenheid in woorden op papier krijg… In de voorbereiding vloog het me opnieuw naar de keel: mijn redding was zó kantje boord!

DIA 8


Enkel en alleen om het bloed van Gods volmaakte Paaslam gaat Gods vergelding van mijn zonde mij voorbij. Dat herinneren we ons aan De Maaltijd. Geen zoetsappig liefdesverhaal, maar een bittere pil, die uitmondt in een diepe blijdschap. Een blijdschap waarin zowel de zoete redding als het bittere lot van onze Heer samenkomen. Dat is hoe we vieren dat we zijn bevrijd!

DIA 9


#2. Vieren: bevrijd!

Daarin is de symboliek van het Pesachmaal prachtig. De verschillende ingrediënten verwijzen allemaal naar verschillende elementen uit het uittochtverhaal. Sommigen hier in de kerk hebben weleens een sedermaaltijd gevierd, waarin al die joodse elementen samenkomen. Een prachtige symboliek, waar zelfs de allerjongsten een rol hebben: zij stellen tijdens de maaltijd 4 vragen over het waarom van de Pesachmaaltijd.

DIA 10


De vroege kerk heeft niet de viering van die complete Pesachmaaltijd ingesteld. Ze hebben zich beperkt tot brood en wijn. Maar bedenk wel dat het brooddat de vroege kerk gebruikte waarschijnlijk het ongedesemde brood was: matze (ev.: matza, mv.: matzoot) – dat woord staat in de Hebreeuwse tekst. Een soort brood dat telkens doet denken aan Pesach en het feest van het ongedesemde brood.

DIA 11


Dat ongedesemde brood heeft een rijke symboliek. De Israëlieten moesten namelijk alle zuurdesem weg doen. Een soort grote schoonmaak. Een grote schoonmaak die Paulus geestelijk uitlegt: 


Doe de oude desem weg en wees als nieuw deeg. U bent immers als ongedesemd brood omdat ons pesachlam, Christus, is geslacht. Laten we daarom het feest niet vieren met de oude desem van kwaad en ontucht, maar met het ongedesemde brood van reinheid en waarheid.

1 Korintiërs 5,7-8 


Die platte matze doet dus denken aan het wegdoen van het oude en het aantrekken van het nieuwe leven in Christus.

DIA 12 | ZWART


Het vieren aan De Maaltijd herinnert je aan de bittere dood die Jezus stierf. Het roept je op: doe de oude desem weg. Doe de zonde uit je leven weg, alle ik-gerichtheid. Leef volgens de gevende liefde die Jezus tot in de dood liet zien!

DIA 13


Dat vieren we, want we mogen dat telkens opnieuw doen. Elke keer mag je weer aangaan. Elke keer mag je ontdekken hoe eenvoudigje Gods reddende genade ontvangt: zoals je een broodje aanneemt, een slok wijn drinkt. Zo neem je geestelijk Gods vergeving en onverdiende acceptatie aan. Eten en drinken betekent het aannemen.


Dat doen we midden in het leven van elke dag. Vol verlangennaar de bevrijding die Jezus heeft beloofd

DIA 14


#3. Verlangen: beloofde bevrijding!

[…stilte…]

DIA 15 | ZWART


In de winter van 1914, tijdens de Eerste Wereldoorlog, is het ongelofelijk bar aan het front. De koude winter en gebrek aan eten zorgen voor een lage moraal onder de soldaten. Er wordt niet gevochten. Het is vooral koud. Ze hebben honger. Ze zijn alert op de ratten die rondrommelen.


Maar in de kerstnacht klinkt het zacht, in het Duits:

Stille Nacht, heilige Nacht.

DIA 16


Duitse en Britse soldaten vieren op tal van plekken samen kerst. De kerstbestanden van 1914, aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog, zijn aangrijpend mooi. Niet alleen vanwege dat moment, maar ook vanwege de hoop die de tijd overstijgt.

DIA 17


Het heeft iets weg van die eerste Pesachviering. Want de Israëlieten vieren het eerste Pesach terwijl ze nog gevangen zitten in de Egyptische slavernij. Ze moeten nog bevrijd worden. Ook De Maaltijd van onze Heer heeft iets van zo’n kerstbestand. Het is aangrijpend rijk, als je maar even de rust en de tijd neemt om het op te merken.

DIA 18


Dat valt niet mee, midden in de wereld die in oorlog is. Dan doel ik met name op de geestelijke strijd in de wereld en in ieder van onze levens. De oude mens die maar niet wil afsterven, de nieuwe mens die telkens weer moet opstaan. De gebrokenheid waar je elke dag mee te leven hebt. Een hardnekkige zonde waar je telkens weer voor valt. Maar de Maaltijd van onze Here Jezus wijst telkens ook naar de toekomstige overwinning: de jongste dag, de bruiloft van het Lam – het grootste feest van de mensheid ooit.

DIA 19 | SAMENVATTING


Dat is wat we ons herinneren, wat we vierenen wat we verlangen: de overwinning van Jezus Christus. We vieren het midden in de strijd van onze tijd. Maar wel in de zekere hoop van de jongste dag.


Ja, het was kantje boord met je redding. Maar het Lam van God heeft met Zijn bloed gezorgd dat Gods doodsengel ons voorbijgaat: we zijn dood voor de zonde - bevrijd. We kijken uit naar de beloofde bevrijding.


Laat de viering van De Maaltijd van onze Heer een moment van verwondering zijn. Of je nu aangaat of niet, hè… Want ook in het kijkenvier je mee:


Zie hoe Jezus zich liet breken. Hoe Zijn bloed ervoor zorgt dat God jij niet wordt veroordeeld. Zie dat Gods oordeel neerkomt op Zijn Eniggeboren Zoon. Zie dat Hij jou voorbijgaat en vrijspreekt.


Hier zie je, proef je hoe eenvoudig genade werkt:


Neem het aan en geef het door.


AMEN

Deze preek in een dienst lezen?

Als je hieronder je contactgegevens invult dan stuur ik de presentatie, liturgie en preek met klikmomenten zo snel mogelijk op.

Aanvraag gelukt!

Ronald Elzinga | Preken

©2021 door Ronald Elzinga. Bijbelcitaten uit de NBV, Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2004 of de NBV21, Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap 2021, tenzij anders vermeld.

  • Gray LinkedIn Icon
  • Gray Twitter Icon
  • Grey YouTube Icon
  • Grey Instagram Icon
bottom of page